2024 жылғы 22–26 желтоқсан аралығында Қазақстанда қуық обыры туралы хабардарлық апталығы өтуде. Осы бастама аясында Ядролық медицина және онкология орталығының мамандары аталған ауруды ерте анықтаудың маңыздылығына, оның белгілері мен алдын алу мүмкіндіктері туралы халықтың ақпараттану деңгейін арттыруға назар аударады.
Қуық обыры — қуықтың шырышты қабығы жасушаларынан дамитын қатерлі ісік. Бұл ауру онкоурологиялық патологиялардың ең кең таралған түрлерінің қатарына жатады және көбінесе 50 жастан асқан адамдарда анықталады. Ер адамдарда бұл диагноз жиірек кездескенімен, қауіп барлық халық топтары үшін сақталады. Қуық обырының ерекшелігі — қайталануға бейімділігі, сондықтан сәтті емделгеннен кейін де ұзақ мерзімді бақылауды талап етеді.
Аурудың ерте кезеңдерінде ол дерлік ауырсыну белгісінсіз өтуі мүмкін, бұл уақтылы диагноз қоюды қиындатады. Ең жиі болатын және осыған тән белгілер — зәрде қанның пайда болуы, ол кезең-кезеңімен байқалып, ауырсынумен қатар жүрмеуі мүмкін. Сондай-ақ зәр шығарудың жиілеуі, зәр шығарған кезде күйдіру немесе ауырсыну сезімдерінің болуы, іштің төменгі бөлігінде немесе бел аймағында жайсыздық сезілуі мүмкін. Ауру асқынған сайын симптомдар айқынырақ болып, жалпы әлсіздік пен дене салмағының төмендеуімен қатар жүруі ықтимал.
Қуық обырының дамуы бірқатар қауіп факторларымен байланысты. Олардың қатарына темекі шегу жатады — бұл негізгі факторлардың бірі, себебі канцерогенді заттар ағзадан зәр арқылы шығарылып, қуықтың шырышты қабығына әсер етеді. Сонымен қатар зиянды химиялық заттармен ұзақ уақыт байланыста болу, зәр шығару жолдарының созылмалы қабыну аурулары, сұйықтықты жеткіліксіз тұтыну да маңызды рөл атқарады. Кейбір жағдайларда тұқым қуалаушылыққа бейімділік пен жасқа байланысты өзгерістер де әсер етуі мүмкін.
Қуық обырының алдын алу көбіне өмір сүру салтына және өз денсаулығына ұқыпты қарауға байланысты. Темекіден бас тарту аурудың даму қаупін едәуір төмендетеді. Сұйықтықты жеткілікті мөлшерде тұтыну зәрдегі зиянды заттардың концентрациясын азайтуға көмектеседі. Әсіресе, қауіп тобына жататын адамдар үшін тұрақты профилактикалық тексерулер патологияны ерте кезеңде анықтауға мүмкіндік береді, бұл кезде емдеу де тиімді болады.
Ядролық медицина және онкология орталығының мамандары заманауи диагностикалық әдістер, соның ішінде сәулелік және зертханалық зерттеулер, қуық обырын уақтылы анықтауға және емдеудің оңтайлы тактикасын таңдауға мүмкіндік беретінін атап өтеді. Хабардарлық апталығы аясында мамандар Қазақстан тұрғындарын алаңдататын белгілерді назардан тыс қалдырмауға және зәр шығарудағы кез келген өзгерістердің алғашқы белгілері пайда болғанда дәрігерге жүгінуге шақырады. Ақпараттандыру деңгейін арттыру мен ерте диагностика — онкологиялық аурулармен күресте және пациенттердің өмір сапасын сақтаудағы негізгі факторлар.
Осы орайда, біздің Орталықта «Ерлер денсаулығы» чек-апы сияқты кешенді тексеру бағдарламалары да жұмыс істейтінін атап өткіміз келеді. Бұл бағдарлама ақылы болғанымен, қысқа мерзім ішінде кең көлемді тексеруден өтіп, ерлер денсаулығы туралы жан-жақты ақпарат алуға мүмкіндік береді.
